89/106/EEC Yapı Malzemeleri Yönetmeliği 01.01.2007 tarihinde uygulanması zorunlu hale getirilmiştir.
Bu yönetmelik, yapı malzemelerinin taşıması gereken temel gerekleri, bu malzemelerin tâbi olması gereken uygunluk değerlendirme prosedürleri, piyasa gözetimi ve denetim işlemleri ile ilgili usul ve esasları belirtmektedir.
Bunun anlamı, tüm mermer üreticilerimiz (blok mermeri kesen şekillendiren kuruluşlar) bu yönetmelik ve ilgili standartlar kapsamında ürettiği mermerlere CE işaretlemesi uygulamasını yapmakla yükümlüdürler.
Mermerde CE işaretlemesi;
• Testlerinin yapılması,
• Mermer özelliklerinin tanımlanması,
• Fabrika Üretim Kontrol Sisteminin (FÜKS) kurulması ve uygulanması,
• Teknik dosyanın hazırlanması,
• Uygunluk beyanının yapılması,
• CE işaretinin kullanılması,
anlamına gelmektedir.
Bu aşamaları biraz daha açarsak:
Hangi mermer işletmesinde CE gerekli?
• Tüm Mermer fabrikaları ürettiği mermerler için CE işaretlemesi yapmak zorundadır.
• Mermeri fabrikalardan alan, işleyen ve yaşam alanlarına monte eden atölyeler CE işaretlemesi yapılmış mermerleri kullanmak zorundadır.
• Mermer ocakları, blok mermer veya molozlar için CE işaretlemesi yapmak zorunda değildirler.
• Mermer ocakları, kendi testlerini yaptırır ise blok ya da moloz satışlarında avantajlı duruma geçerler.
Testler nedir? nerede yapılır?
• Mermer fabrikaları, ürettikleri mermerlerin fiziksel, kimyasal ve görsel özelliklerini mermerlerin kullanım yerlerine ve ilgili standardın şartlarına göre belirlemekle mükelleftir.
• Bu özellikler “tip testleri” ile belirlenir.
• Tip testleri yapılarak, ürün performansı, teknik dokümanlarda açıklanan özellikler ile karşılaştırılır.
• Tip testlerinin yapılması için ilgili mermerin özelliğini yansıtan örnekler alınmalıdır.
• Tip testleri, standardın şartlarına, mermere uygulanan işleme ve mermerin durumuna uygun bir laboratuarda yapılmalıdır.
Bir fabrika hangi mermerler için testler yaptırmalıdır?
• Bir fabrika, ürettiği her mermer çeşidi için ayrı test yaptırmalıdır.
• Aynı çeşit mermerin bir bölümü bazı nedenlerden dolayı farklı özellik gösteriyor ise ayrı test yaptırılmalıdır.
• Aynı çeşit mermer kimyasal işlemlerden geçiriliyor ise ayrı test yapılması kuvvetle muhtemeldir.
Fabrika Üretim Kontrol Sistemi (FÜKS) nedir?
• Kalitenin sürekliliğini sağlamaya yönelik fabrikada yapılan mermer üretiminin kontrol altında tutulması için hazırlanan bir sistemdir.
• Fabrika Üretim Kontrol Sisteminin (FÜKS) kurulması ve yürüyor hale gelmesi işlemi ciddi bir iştir ve zaman alır. Bunun için emek verilmelidir.
• Fabrika Üretim Kontrol Sistemi (FÜKS) üretim ile ilgili görevleri, sorumlulukları, talimatları, prosedürleri ve kontrol planlarını içerir.
• Fabrika Üretim Kontrol Sistemi (FÜKS) hazırlandıktan sonra çalışanlara anlatılır ve uygulamaya alınır.
• Fabrika Üretim Kontrol Sistemi (FÜKS) sürekli uygulanmalıdır.
Teknik Dosya nedir?
Mermerin, şartlara uygun olarak üretildiğini gösteren rapor ve belgelerin bulunduğu ve ürünün tasarım, üretim ve/veya çalışması ile ilgili bilgileri içeren dosyadır. Bu dosya aşağıdaki belgelerini içerir;
• Ürüne ait genel tanımlama,
• Tasarıma ait çizimler,
• Ürün/üretim prosedürüne ilişkin bilgiler,
• Ürüne ait teknik şartnamelerin listesi ve/veya ilgili direktif şartname listesi,
• Ürünün ilgili direktifte öngörülen temel gerekleri karşılaması için gerekli olan kalite faktör değerleri,
• Ürünün test belge ve raporları ve muayeneler,
• Başlangıç tip testi sonuç raporları,
• Varsa kalite yönetim sistemi belgesi ve/veya fabrika üretim kontrolü dokümantasyonu (Mevcut bir kalite yönetim sistemi, fabrika üretim kontrolünün tüm gerekliliklerini karşılamaktadır.)
• Uygunluk beyanı
Uygunluk Beyanı nedir?
• Uygunluk beyanı, mermer üreticisinin ürettiği ve piyasaya sunduğu mermerlerin özelliklerinin ürün üzerine iliştirilen özelliklere ve ilgili şartlara uygun olduğunun beyan edilmesidir.
• Üretimin fabrika üretim kontrol sistemine (FÜKS) göre yapıldığının beyan edilmesidir.
Tüketici ne istiyor?
• Uygunluk beyanında mermer üreticisinin beyan ettiği özelliklerinin doğru olmasını.
• Ürünün ilgili şartlara uygun olmasını.
Devlet ne istiyor?
• Mermer üreticilerinin kurumsallaşarak verimliliklerini ve rekabet güçlerini artırmasını istiyor.
• Mermer üreticilerinin Avrupa da engeller ile karşılaşmamasını istiyor.
• Mermer üreticilerinin CE ile ilgili şartlara uymasını bekliyor.
Piyasa gözetimi ve denetimi nedir?
• Mermer üreticilerinin CE ile ilgili şartları karşılayıp karşılamadıklarının gözetlenmesi ve denetlenmesidir.
• Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde ele geçen her türlü bilgi kullanılır. Bu bilgilerin kaynağı tüketicilerden, kullanıcılardan, rakip firmalardan, sivil toplum örgütlerinden, kamu kuruluşlarından gelen şikayetler, ihbarlar vb. olabilir.
• Bu konuda yetkili tek kuruluş T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’dır.
Bundan sonra mermer üreticilerini neler bekliyor?
• T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı sürekli piyasa gözetimi ve denetimi yapacak.
• Müşteri şikayetleri artacak, çünkü müşterilerin başvuracakları bir muhatap artık var.
• Rakip şikayetleri artacak, çünkü şartlara uyan üreticiler şartlara uymayan üreticilerden rahatsız olacaklar.
• CE işaretlemesini yapmayan, eksik yapan ya da yanlış yapan üreticilerin başı dertten kurtulamayacak.
• Bu çalışmaları ciddiye alanlar kendilerini geliştirerek büyüme fırsatı yakalayacaklar.
• Bu işin altından kalkamayan üreticiler zamanla yok olacaklar.
• Mermer üreticisi sayısı azalacak
Yılmaz Altaş
Yönetim Sistemleri Uzmanı
Sigma Center
Temmuz 2011
