Kyoto Protokolü

Kyoto Protokolü, 1997 yılında Kyoto/Japonya’ da iklim değişikliğini ve küresel ısınmayı uluslar arası çerçevede kabul etmiş, 16 şubat 2005’te yürürlüğe girmiş bir sözleşmedir. Kyoto protokolü şu anda 160 ülkeyi kapsamaktadır.

Türkiye’ de Kyoto:

Türkiye’nin, Kyoto Protokolüne katılmasının uygun bulunduğuna ilişkin kanun tasarısı 05.02.2009 tarihinde, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı. Tasarının maddelerinin görüşülmesinden sonra, tümü üzerinde yapılan açık oylamada, kanun tasarısı, 3’e karşı 243 oyla kabul edildi. Oylamada 6 milletvekili de çekimser kaldı.

Neden Kyoto Sözleşmesi?

Sözleşmenin amacı; atmosferdeki sera gazı birikimlerini, iklim sistemi üzerindeki tehlikeli insan kaynaklı etkiyi önleyecek bir düzeyde durdurmayı başarmaktır. Böyle bir düzeye, ekosistemin iklim değişikliğine doğal bir şekilde uyum sağlamasına, gıda üretiminin zarar görmeyeceği ve ekonomik kalkınmanın sürdürülebilir şekilde devamına izin verecek bir zaman dahilinde ulaşılmalıdır.

SERA GAZLARI
Karbondioksit CO2
Metan CH4
Diazot monoksit N2O
Hidroşoro karbonlar HFCs
Perşoro karbonlar PFCs
Sülfür heksaforid PFCs

Sera gazının meydana geldiği prosesler:

ENERJİ
* Yakıt Yanması
    Enerji Endüstrisi
    İmalat Endüstrisi ve yapımda
    Taşımacılık/Ulaşım
    Diğer sektörler
    Diğer
* Yakıtlardan kaçak salınımlar  
    Katı yakıtlar
    Petrol ve Doğal 
    Gaz
    Diğer

 

ENDÜSTRÜYEL PROSESLER
* Mineral Ürünler
* Kimya Endüstrisi
* Metal Üretimi
* Diğer Üretimler
* Sülfür heksaşorid ve halojenli karbon 
(halokarbon) tüketimi
* Diğer 	 

 

TARIM
* Enterik Fermantasyon
* Gübre Yönetimi
* Pirinç Yetiştirme
* Tarımsal Kirlenme
* Saptanmış büyük ova yakılmları
* Tarımsal kalıntıların yakılması
* Diğer	 

 

ATIK
* Toprağa katı atık tasfiyesi
* Atık su taşınması	
* Atık yakımı	
* Diğer	 	 


TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen tasarının yasalaşmasıyla Türkiye’nin taraf olduğu Kyoto Protokolü’ ne göre;
• Atmosfere salınan sera gazı miktarı %5’e çekilecek,
• Endüstriden, motorlu taşıtlardan, ısıtmadan kaynaklanan sera gazı miktarını azaltmaya yönelik mevzuat yeniden düzenlenecek,
• Daha az enerji ile ısınma, daha az enerji tüketen araçlarla uzun yol alma, daha az enerji tüketen teknoloji sistemlerini endüstriye yerleştirme sağlanacak, ulaşımda, çöp depolamada çevrecilik temel ilke olacak,

• Atmosfere bırakılan metan ve karbondioksit oranının düşürülmesi için alternatif enerji kaynaklarına yönelinecek,
• Fosil yakıtlar yerine örneğin biodizel yakıt kullanılacak,
• Çimento, demir-çelik ve kireç fabrikaları gibi yüksek enerji tüketen işletmelerde atık işlemleri yeniden düzenlenecek,
• Termik santrallerde daha az karbon çıkartan sistemler, teknolojiler devreye sokulacak,
• Güneş enerjisinin önü açılacak, nükleer enerjide karbon sıfır olduğu için dünyada bu enerji ön plana çıkarılacak,
• Fazla yakıt tüketen ve fazla karbon üretenden daha fazla vergi alınacak

Konferans sonunda, sanayileşmiş ülkelerin bileşik sera etkisi oluşturan gaz emisyonlarını 2008-2012 arası döneme kadar 1990 ile kıyaslandığında en az % 5 daha azaltacaklarını oybirliği ile kabul ettikleri bir protokol kararı (1/CP.3) çıkmıştır.

Sözleşmenin bazı önemli noktaları ise;

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÖZLEŞMESİNE DAİR KYOTO PROTOKOLÜ

•3. Madde;
6. veya 17. Maddelerdeki şartlara göre bir Tarafın diğerinden aldığı herhangi bir emisyon azaltım birimi veya kararlaştırılan miktarın bir kısmı, alan Taraf için belirlenen miktara ilave edilecektir.

•10. Madde;
(b) İklim değişikliğini azaltıcı önlemleri ve iklim değişikliğine yeterince adaptasyon sağlayıcı önlemleri içeren ulusal ve uygun olan yerde bölgesel programlar yapmak, yürütmek, yayımlamak ve düzenli olarak güncellemek;
(i) Bu programlar, inter alia, enerji, ulaşım ve sanayi sektörleri ile ilgili olacaktır. Ayrıca uzayla ilgili planlamanın iyileştirilmesine ait uyum teknolojileri ve yöntemler iklim değişikliğine olan adaptasyonu artıracaktır.

•11. Madde;
(b) Ayrıca, 10. Maddede yer alan ve bu maddeye göre sözleşmenin 11. Maddesinde atıfta bulunulan uluslar arası kuruluş veya kuruluşlarla gelişmekte olan bir taraf ülke arasında kararlaştırılan, sözleşmenin 4. Maddesinin 1. Paragrafındaki mevcut taahhütlerin yürütülmesinde aşama kaydetme hususunda belirlenen tüm ilave masrafların karşılanması için gelişmekte olan taraf ülkelerce ihtiyaç duyulan mali kaynakları teknoloji transferi de dahil olmak üzere sağlamak.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ

MADDE 4. YÜKÜMLÜLÜKLER

1.
d) Sürdürülebilir yönetimi teşvik edecek ve biyolojik kütleye, ormanları ve okyanusları ve diğer kara, kıyı ve deniz ekosistemlerini de içerecek şekilde, Montreal Protokolü ile denetlenmeyen tüm sera gazı yutak ve haznelerinin korunması ve takviyesini işbirliği halinde teşvik edeceklerdir.

f) İklim değişikliğini azaltmak ve değişikliğe uyum sağlamak amacıyla alınan önlemler ve uygulanan projelerin ekonomi, halk sağlığı ve çevre kalitesi üzerinde zararlı etkilerini en aza indirmek amacıyla, örneğin ulusal düzeyde hazırlanacak etki değerlendirmeleriyle, uygun metodlar uygulamak suretiyle, iklim değişikliği değerlendirmelerini kendi sosyal, ekonomik ve çevresel politikalar ve eylemleri çerçevesinde mümkün olan en geniş şekilde dikkate alacaklardır.

5. Gelişmiş Ülke Tarafları ve Ek-II’de yer alan diğer gelişmiş taraflar, diğer, özellikle gelişmekte olan ülkeler taraflarına sözleşme hükümlerini uygulayabilmelerini teminen, çevreye uyumlu teknolojiler ve bilgi transferi veya bunlara erişilmesini sağlamak için uygun görülecek teşvik, kolaylık ve finansman önlemlerini sağlayacaklardır. Bu süreçte, gelişmiş ülke tarafları, gelişmekte olan ülke taraflarının yerel kapasitelerinin ve teknolojilerinin geliştirilmesini ve güçlendirilmesini destekleyeceklerdir. Bunu yapabilecek durumdaki diğer taraflar ve örgütler de bu tür teknolojilerin transferinin kolaylaştırılmasında yardımcı olabileceklerdir.

6. Taraflar Konferansı’nca, pazar ekonomisine geçiş sürecinde bulunan Ek-I’de yer alan taraflara, Montreal Protokolü ile denetlenmeyen sera gazlarının insan kaynaklı emisyonlarının tarihi seviyelerinin, bir referans olarak seçilmesinin dikkate alınması dahil, bu tarafların iklim değişikliği konusuna eğilebilme yeteneklerini kuvvetlendirmek amacıyla, yukarıdaki 2. paragraftaki yükümlülüklerinin uygulanmasında belli bir dereceye kadar esneklik tanınacaktır.

7. Gelişmekte olan ülke taraflarının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmelerindeki başarı derecesi, gelişmiş ülke taraflarının sözleşme kapsamındaki malî kaynaklar ve teknoloji transferine dair yükümlülüklerini yerine getirmedeki etkinliğe bağımlı olacak, ekonomik ve sosyal kalkınma ve yoksulluğun ortadan kaldırılmasının gelişmekte olan ülke tarafları açısından birinci ve en önemli öncelik olduğu hususu tümüyle dikkate alınacaktır.

Taraflar, bu maddedeki yükümlülüklerin uygulanmasında, gelişmekte olan ülke taraflarının iklim değişikliğinin zararlı etkilerinden ve/veya karşı önlemlerin alınmasından kaynaklanan özgün gereksinimlerini ve endişelerini karşılamak için
malî kaynak, sigorta ve teknoloji transferi sağlamayla ilişkili girişimleri de içerecek
şekilde, sözleşme kapsamında hangi eylemlerin gerekli olduğunu, başta aşağıdakilere ilişkin olmak üzere tümüyle göz önünde bulunduracaklardır:
a) Küçük ada ülkeleri;
b) Alçak konumlu kıyı alanları bulunan ülkeler;
c) Kurak ve yarı-kurak alanları, ormanlaştırılmış alanları ve orman çürümesine karşı hassas alanları bulunan ülkeler;
d) Doğal afetlere eğilimli alanları bulunan ülkeler;
e) Kuraklığa ve çölleşmeye karşı hassas alanları bulunan ülkeler;
f) Yüksek kentsel atmosfer kirliliğine sahip alanları bulunan ülkeler;
g) Dağlık ekosistemleri dahil, hassas ekosistemlere sahip alanları bulunan ülkeler;
h) Ekonomileri, büyük ölçüde fosil yakıtların üretiminden, işlenmesinden, ihracatından ve/veya tüketiminden ve fosil yakıtlarla ilişkili enerji-yoğun ürünlerden gelen gelire bağımlı ülkeler; ve
i) Denize çıkışı olmayan ve transit ülkeler;

MADDE 11. MALİ MEKANİZMA

1. Teknoloji transferi için de olmak üzere, malî kaynakları bağış veya kolaylıklar yoluyla temin eden mekanizma tanımlanmıştır. Bu mekanizma Sözleşme’ye ilişkin
politikalarını, program önceliklerini ve yeterlilik kriterlerini saptayacak olan taraflar Konferansı’na bağlı ve sorumlu olacaktır. İşlevi, bir veya birden fazla mevcut uluslararası birimlere verilecektir.

2. Mali mekanizma, şeffaf bir yönetişim sistemi çerçevesinde, tüm tarafların eşit ve dengeli temsilini esas almıştır.

3. Taraflar Konferansı ve mali mekanizmanın uygulanmasını yürütecek birim veya birimler, yukarıdaki paragraflara yürürlülük kazandırmak üzere aşağıdakileri içerecek düzenlemeler üzerinde uzlaşmışlardır.
a) İklim değişikliğine karşı koymak için finanse edilen projelerin taraflar Konferansı tarafından belirlenmiş olan politikalara, program önceliklerine ve yeterlilik kriterlerine uygunluğunu sağlayacak usuller;
b) Politikaların, program önceliklerinin ve yeterlilik kriterlerinin ışığında, belirli fon tahsisi kararlarının tekrar ele alınabilme usulleri;
c) Birim ve birimler tarafından taraflar Konferansı’na 1 inci fıkrada belirlenen sorumluluk ilkesine uygun olarak, malî işlemler hakkında düzenli raporlar sunulması zorunluluğu;
d) İşbu Sözleşme’nin uygulanması için gerekli ve mevcut malî tutarın önceden anlaşılabilir ve tanımlanabilir bir şekilde belirlenmesi ve bu miktarın dönemsel olarak gözden geçirilme koşulları.

4. Taraflar Konferansı, birinci oturumunda, 21. Maddenin 3 üncü paragrafında öngörülen geçici düzenlemeleri inceleyerek ve göz önünde bulundurarak, yukarıdaki hükümlere etkinlik kazandırmak için gerekli düzenlemeleri yapacak ve bunların sürdürülüp sürdürülmeyeceklerini kararlaştıracaktır. Bundan sonra, dört yıl dahilinde, taraflar konferansı,mekanizmanın durumunu gözden geçirecek ve uygun önlemleri alacaktır.

5. Sözleşme’nin uygulanması için, gelişmiş ülke tarafları ikili, bölgesel veya çok taraflı yollardan malî kaynak sağlayabilecekler ve gelişmekte olan ülke tarafları bu kaynaklardan yararlanabileceklerdir.

Sigma Center

İlginizi Çekebilir

Çevre Politikası ve Çevre Boyutları

Çevre Politikası ve Çevre Boyutları Çevre Politikası Üst yönetim, Çevre Yönetim Sistemi’nin tanımlanan kapsamı için çevre politikası oluşturmalıdır. Çevre politikası; Üst Yönetimin çevre ile ilgili bakışını ve niyetini gösteren yazılı

Kuruluşlarımızdaki Atıklar ve Atıkların Ayrıştırılması

Kuruluşların temel girdileri hammadde ve enerji, çıktısı üründür. Ürün, hizmet anlamına da gelir. Ürün yani hizmet bir otel, bir hastane olabilir. Hammadde ve enerji girdilerdir, ürün de çıktımızdır. Ama dikkatten